گوگل در ۲۶ اکتبر ۲۰۲۶ راهنمای «پیشگیری از اسپم کاربرساخته» را به‌روزرسانی کرد. طبق یادداشت تغییرات رسمی گوگل، این به‌روزرسانی توضیح می‌دهد چطور جلوی ایندکس شدن محتوایی را بگیرید که فقط برای اشتراک‌گذاری مستقیم ساخته شده و چطور سوء‌استفاده را در سرچ کنسول زیر نظر داشته باشید. اسپم کاربرساخته یعنی هر نظر، پست انجمن، دیدگاه محصول یا فایل آپلودی که کاربران از مسیر مجاز سایت شما ثبت می‌کنند و کارش تبلیغ، لینک‌سازی یا فریب است. اگر سایت وردپرسی با بخش نظرات، فروشگاه ووکامرس یا ثبت‌نام کاربر دارید، این راهنما مستقیم به شما مربوط است. در ادامه همان توصیه‌های گوگل را به تنظیمات عملی وردپرس ترجمه می‌کنیم.
فهرست مطالب
- اسپم کاربرساخته چیست و چرا به خود شما ضربه می‌زند؟
- گوگل دقیقاً چه چیزی را به‌روزرسانی کرد؟
- نه توصیه گوگل در یک جدول
- تنظیمات وردپرس برای مهار اسپم نظرات
- لینک‌های کاربران را چطور علامت‌گذاری کنیم؟
- چه محتوایی را noindex کنیم؟
- فروشگاه و ثبت‌نام کاربر چه خطری دارد؟
- سرچ کنسول چطور زنگ خطر می‌دهد؟
- اگر سایت قبلاً آلوده شده چه کنیم؟
- سؤالات متداول
اسپم کاربرساخته چیست و چرا به خود شما ضربه می‌زند؟
گوگل در سیاست‌های اسپم خود این مورد را «محتوای اسپم که کاربران از طریق کانالی که برای محتوای کاربر در نظر گرفته شده به سایت اضافه می‌کنند» تعریف می‌کند و اضافه می‌کند که صاحبان سایت اغلب از وجود آن خبر ندارند. چهار نمونه‌ای که خود گوگل می‌شمارد: حساب‌های اسپم روی سرویس‌های میزبانی که ثبت‌نام آزاد دارند، پست‌های اسپم در تاپیک‌های انجمن، اسپم کامنت در وبلاگ‌ها و فایل‌های اسپم روی پلتفرم‌های اشتراک فایل.
ضرر آن فقط ظاهر زشت سایت نیست. وقتی صدها صفحه یا نظر پر از لینک قمار، داروی تقلبی یا خدمات سئوی ارزان در سایت شما ایندکس شود، گوگل آن را بخشی از سایت شما می‌بیند. طبق همان صفحه سیاست‌ها، سایتی که قوانین را نقض کند ممکن است رتبه پایین‌تری بگیرد یا اصلاً در نتایج نیاید. بررسی‌ها از طریق سیستم‌های خودکار و در صورت نیاز بازبینی انسانی انجام می‌شود و می‌تواند به اقدام دستی (manual action) برسد. جزئیات اقدام دستی در صفحه جداگانه‌ای از پشتیبانی گوگل توضیح داده شده است.
این مشکل برای سایت‌های ایرانی هم واقعی است. ربات‌های اسپم زبان سایت را تشخیص نمی‌دهند و فرم نظرات باز را هر جای دنیا پر می‌کنند. اگر در پیشخوان وردپرس خود نظرهای انگلیسی با لینک‌های عجیب می‌بینید، همین ماجراست.
گوگل دقیقاً چه چیزی را به‌روزرسانی کرد؟
در صفحه «Updates» مستندات جستجوی گوگل، ورودی ۲۶ اکتبر با عنوان «Updated guidance on preventing user-generated spam» ثبت شده است. توضیح همان ورودی دو چیز را نام می‌برد: مسدود کردن ایندکس محتوای اشتراکی از طریق لینک و پایش سوء‌استفاده در سرچ کنسول. ما متن کامل صفحه راهنما را هم خواندیم. بخش ایندکس در آن به این شکل آمده است: اگر صفحه‌های کاربرساخته یا خروجی ابزارها برای اشتراک مستقیم، همکاری یا استفاده‌اند و نه برای جستجو، به‌طور پیش‌فرض noindex بگیرند، با متا تگ robots یا هدر X-Robots-Tag، یا با مسدود کردن خزش در robots.txt.
همان روزها گوگل چند مستند دیگر را هم تازه کرد: راهنمای ساختار URL (۲۳ اکتبر) و صفحه «کنترل آنچه با گوگل به اشتراک می‌گذارید» (۲۱ اکتبر). نتیجه‌ای که از این پشت‌سرهم‌بودن می‌گیریم برداشت خودمان است و ادعای گوگل نیست: کنترل ایندکس و کیفیت صفحه‌هایی که در نتایج دیده می‌شوند، دغدغه این ماه تیم مستندات گوگل بوده است.
نه توصیه گوگل در یک جدول
راهنمای گوگل ۹ بخش دارد. جدول زیر هر بخش را با معادل آن در یک سایت وردپرسی کنار هم می‌گذارد. ستون سوم برداشت عملی ما از ابزارهای وردپرس است و در متن گوگل نیامده است.
| توصیه گوگل | معنی ساده | معادل در وردپرس |
|---|---|---|
| سیاست اسپم را اعلام کنید | کاربر بداند چه چیزی ممنوع است | یک جمله قانون زیر فرم نظر و در صفحه ثبت‌نام |
| حساب‌های مشکوک را شناسایی کنید | الگوی ثبت‌نام را بررسی کنید: زمان پر کردن فرم، حجم درخواست از یک IP، نام کاربری‌های عجیب | فهرست کاربران جدید و لاگ سرور |
| محتوای کاربران تازه را noindex کنید | تا اعتبار نگرفته‌اند ایندکس نشوند | پروفایل‌ها و پست‌های کاربران در انجمن یا افزونه‌های عضویت |
| لینک‌ها را علامت بزنید | rel با مقدار nofollow یا ugc | وردپرس این کار را برای لینک نظرات خودش انجام می‌دهد |
| فقط محتوای مناسب جستجو ایندکس شود | صفحه‌های ابزار و خروجی کاربر پیش‌فرض noindex | تنظیم ایندکس در Rank Math برای نوع نوشته‌های سفارشی |
| تایید دستی یا مدیریت | نظر بلافاصله منتشر نشود | تنظیمات گفتگو در پیشخوان |
| فهرست مسدودسازی بسازید | یک حساب اسپم را پیدا کردید، بقیه را هم حذف کنید | Akismet (گوگل خودش نامش را می‌برد) و فایروال |
| ساخت حساب خودکار را ببندید | reCAPTCHA یا تایید مشابه | افزونه کپچا روی فرم ثبت‌نام و نظرات |
| سوء‌استفاده را پایش کنید | سرچ کنسول، لاگ سرور، Safe Browsing | گزارش ایندکس صفحه‌ها در سرچ کنسول |
تنظیمات وردپرس برای مهار اسپم نظرات
گوگل می‌گوید تایید دستی بسیار مؤثر است و مدیریت نظرات در بیشتر سیستم‌های مدیریت محتوا از قبل وجود دارد. در وردپرس این گزینه‌ها زیر «تنظیمات، گفتگو» هستند. نام گزینه‌ها بر اساس نسخه انگلیسی پیشخوان است و در نسخه فارسی ممکن است کمی متفاوت ترجمه شده باشد.
- Comment must be manually approved: فعال کنید تا هیچ نظری بدون تایید شما منتشر نشود. اگر نظرات زیادی ندارید، این امن‌ترین انتخاب است.
- Comment author must have a previously approved comment: اگر تایید دستی همه نظرها زمان‌بر است، این گزینه فقط نظر اول هر نفر را نگه می‌دارد.
- Hold a comment in the queue if it contains 2 or more links: اسپم‌ها تقریباً همیشه لینک دارند. عدد را روی ۱ یا ۲ بگذارید تا نظرهای لینک‌دار وارد صف شوند.
- Disallowed Comment Keys: کلمه‌هایی مثل نام کازینوها یا داروها را اینجا بنویسید تا نظر حاوی آن‌ها خودکار رد شود.
- بستن نظرات روی نوشته‌های قدیمی: گزینه «Automatically close comments on posts older than» را فعال کنید. نوشته‌های چندساله هدف محبوب ربات‌ها هستند و کمتر کسی واقعاً زیر آن‌ها نظر می‌گذارد.
علاوه بر این‌ها، گوگل Akismet را به‌عنوان مثال فهرست مسدودسازی در وردپرس نام برده است. یک افزونه ضد اسپم و یک کپچا روی فرم‌ها کافی است. نصب چند افزونه هم‌نوع هم‌زمان معمولاً سایت را کند می‌کند و فایده اضافه‌ای ندارد. این نظر ماست و آزمایش رسمی پشتش نیست.
لینک‌های کاربران را چطور علامت‌گذاری کنیم؟
برای لینک‌هایی که کاربران می‌گذارند از rel با مقدار ugc استفاده کنید. راهنمای «قابل‌شناسایی کردن لینک‌های خروجی» گوگل می‌گوید ugc برای نظرات و پست‌های انجمن است، sponsored برای لینک‌های تبلیغی و پولی، و nofollow حالت عمومی در جایی است که دو مقدار دیگر نمی‌خورد. می‌توانید چند مقدار را کنار هم بنویسید.
<a href="https://example.com" rel="ugc nofollow">نام نویسنده</a>چند نکته درباره رفتار گوگل در همان راهنما آمده است. این مقدارها را باید به‌عنوان توصیه دید که معمولاً رعایت می‌شوند، و صفحه مقصد ممکن است از راه نقشه سایت یا لینک سایت‌های دیگر هم پیدا شود. گوگل همچنین می‌گوید برای اعضایی که مدتی طولانی محتوای باکیفیت گذاشته‌اند می‌توانید این برچسب را برداشت. ما این کار را فقط در انجمن‌های فعال و با بازبینی دستی پیشنهاد می‌کنیم.
در وردپرس لینک نویسنده و لینک‌های داخل متن نظرات به‌صورت پیش‌فرض برچسب nofollow ugc می‌گیرند. این رفتار را از ظاهر سایت بررسی کنید: یک نظر آزمایشی با لینک بگذارید، صفحه را باز کنید و در بازرسی عنصر (Inspect) ویژگی rel را ببینید. اگر قالب یا افزونه‌ای نظرات را سفارشی رندر می‌کند، ممکن است این ویژگی حذف شده باشد.
چه محتوایی را noindex کنیم؟
محتوایی را noindex کنید که برای جستجو ساخته نشده است: پروفایل کاربران تازه، صفحه نتیجه جستجوی داخلی، خروجی ابزارهای شما و صفحه‌هایی که کاربر برای اشتراک خصوصی می‌سازد. گوگل دو راه رسمی نام می‌برد: متا تگ robots در صفحه، یا هدر X-Robots-Tag در پاسخ سرور. راه سوم، مسدود کردن خزش در robots.txt است.
<meta name="robots" content="noindex">
X-Robots-Tag: noindexیک نکته فنی که زیاد اشتباه می‌شود: اگر صفحه‌ای را در robots.txt ببندید، گوگل نمی‌تواند تگ noindex داخل آن را بخواند. اگر هدف شما خارج کردن صفحه‌ای است که از قبل ایندکس شده، باید خزش آزاد بماند تا گوگل noindex را ببیند. این قاعده در مستندات noindex گوگل آمده و در صفحه اسپم کاربرساخته تکرار نشده است. برای تنظیمات مربوط به آموزش مدل‌های هوش مصنوعی هم رویکرد جداگانه‌ای لازم است که در مقاله robots.txt و آموزش هوش مصنوعی نوشته‌ایم.
فروشگاه و ثبت‌نام کاربر چه خطری دارد؟
دیدگاه‌های محصول در ووکامرس و فرم ثبت‌نام کاربر همان درگاه‌های ورود اسپم هستند. نظر محصول هم محتوای کاربرساخته است و لینک داخل آن همان قواعد را دارد. گوگل برای سرویس‌هایی که ثبت‌نام آزاد دارند صریحاً توصیه می‌کند ساخت حساب خودکار را با reCAPTCHA یا ابزار مشابه ببندید، چون در غیر این صورت اسکریپت‌ها می‌توانند تعداد زیادی حساب و صفحه بسازند.
برای فروشگاه، فهرست زیر را مرور کنید:
- ثبت دیدگاه محصول را فقط برای مشتریان واقعی بازکنید (گزینه «فقط مالکان تایید‌شده می‌توانند دیدگاه بگذارند» در تنظیمات ووکامرس).
- اگر ثبت‌نام کاربر لازم نیست، گزینه «هر کسی بتواند ثبت‌نام کند» را در تنظیمات عمومی وردپرس خاموش کنید.
- کاربران با نقش «مشترک» که هیچ فعالیتی ندارند و ماه‌ها پیش ساخته شده‌اند را مرور و حذف کنید.
- صفحه‌های پروفایل نویسنده که محتوای کاربر دارند را از نظر ایندکس بررسی کنید.
مورد دوم توصیه عملی ماست و در متن گوگل نیامده است: اگر ثبت‌نام کاربر برای کسب‌وکار شما کارکردی ندارد، هر حساب باز یک راه ورود اضافه است.
سرچ کنسول چطور زنگ خطر می‌دهد؟
سرچ کنسول سه جا به شما کمک می‌کند: ایمیل هشدار برای اقدام دستی و مشکل امنیتی، گزارش ایندکس صفحه‌ها برای جهش ناگهانی در تعداد صفحات، و گزارش عملکرد جستجو برای جهش عجیب در نمایش یا عبارت‌های جستجو. این‌ها همان چیزهایی هستند که خود گوگل در بخش پایش سوء‌استفاده نام می‌برد.
روش بررسی ما، برای یک بار در ماه:
- سایت یا زیردامنه را در سرچ کنسول تایید کنید تا ایمیل هشدار برسد.
- در گزارش ایندکس صفحه‌ها، تعداد صفحات ایندکس‌شده را با ماه قبل مقایسه کنید. جهشی که با تولید محتوای شما توضیح داده نمی‌شود، علامت خطر است.
- در گزارش عملکرد، عبارت‌های جستجو را مرتب کنید. اگر عبارت‌هایی مثل خرید، قمار یا نام برندهای نامرتبط می‌بینید، سایت آلوده است.
- جستجوی
site:yourdomain.comرا با چند کلمه اسپم رایج امتحان کنید. گوگل این روش و تنظیم Google Alerts را هم پیشنهاد کرده است. - لاگ سرور را برای جهش ناگهانی ترافیک ببینید، و اگر سایت شما در کشور مشخصی مخاطب دارد، افزایش ناگهانی تعامل از کشوری نامرتبط را بررسی کنید.
اگر نمی‌دانید گزارش‌های هوش مصنوعی سرچ کنسول چطور خوانده می‌شود، راهنمای گزارش هوش مصنوعی سرچ کنسول را ببینید.
اگر سایت قبلاً آلوده شده چه کنیم؟
اول منبع ورود را ببندید و بعد پاکسازی کنید. اگر اول فقط صفحات را پاک کنید و فرم باز بماند، ظرف چند روز همه چیز برمی‌گردد. ترتیب پیشنهادی ما این است:
- تایید دستی نظرات و کپچا را فعال کنید.
- نظرات اسپم را در یک عملیات حذف کنید (در وردپرس، بخش «نظرات» و انتخاب گروهی).
- هر حساب اسپم که پیدا شد، همه حساب‌هایی با الگوی مشابه را هم بررسی و حذف کنید. گوگل صراحتاً می‌گوید پس از پیدا کردن یک پروفایل اسپم، حذف بقیه را آسان کنید.
- بررسی کنید فایل یا صفحه‌ای ناخواسته روی هاست ساخته نشده باشد. اگر نشانه نفوذ دیدید، رمزها را عوض کنید و افزونه‌ها را به‌روز کنید.
- اگر اقدام دستی ثبت شده، طبق راهنمای سرچ کنسول رفع و درخواست بازبینی بدهید.
پاکسازی ممکن است روزها طول بکشد تا در نتایج گوگل دیده شود. زمان دقیقی نمی‌توانیم بگوییم و گوگل هم عدد ثابتی نداده است.
سؤالات متداول
اسپم کاربرساخته چیست؟
طبق تعریف گوگل، محتوای اسپمی است که کاربران از طریق کانالی که برای محتوای کاربر ساخته شده، مثل نظرات، انجمن یا آپلود فایل، به سایت اضافه می‌کنند. صاحب سایت اغلب از آن خبر ندارد.
آیا اسپم نظرات می‌تواند رتبه سایت مرا پایین بیاورد؟
گوگل می‌گوید سایتی که سیاست‌های اسپم را نقض کند ممکن است رتبه پایین‌تری بگیرد یا در نتایج نیاید. اینکه یک سایت مشخص چقدر آسیب ببیند به حجم اسپم و سایر عوامل بستگی دارد و عدد کلی برای آن وجود ندارد.
rel=ugc و nofollow چه فرقی دارند؟
ugc مخصوص لینک‌های ساخته‌شده توسط کاربران مثل نظرات و انجمن است. nofollow حالت عمومی‌تر است و وقتی دو مقدار دیگر نمی‌خورد استفاده می‌شود. گوگل اجازه می‌دهد هر دو را کنار هم بنویسید.
آیا باید بخش نظرات را کامل ببندم؟
گوگل چنین توصیه‌ای نکرده است. تایید دستی، کپچا و محدودیت لینک معمولاً کافی است. اگر زیر مطالب شما تقریباً هیچ نظر واقعی نمی‌آید، بستن نظرات تصمیم ساده‌ای است که فقط خود شما باید بگیرید.
noindex را با robots.txt عوض نکنم؟
این دو یکی نیستند. noindex باید در دسترس گوگل باشد تا خوانده شود. اگر خزش را ببندید، گوگل تگ را نمی‌بیند. برای صفحه‌هایی که از قبل ایندکس شده‌اند، اول noindex بگذارید و بعد در صورت لزوم خزش را ببندید.
چقدر زود باید این تنظیمات را انجام بدهم؟
تنظیمات گفتگوی وردپرس را همین امروز می‌توانید در ده دقیقه عوض کنید. بررسی ماهانه سرچ کنسول هم بعد از آن کافی است.
از کجا شروع کنید؟
همین امروز به «تنظیمات، گفتگو» بروید، تایید دستی و محدودیت لینک را فعال کنید و در سرچ کنسول تعداد صفحات ایندکس‌شده را یادداشت کنید تا ماه بعد مقایسه کنید. اگر سایت شما قبلاً آلوده شده یا می‌خواهید بررسی فنی و سئو را به متخصص بسپارید، درباره خدمات سئو و بهینه‌سازی وب‌سایت کیاهاست بخوانید یا از صفحه ارتباط با ما درخواست مشاوره بدهید. اگر کیفیت محتوای خود سایت هم برایتان سؤال است، مقاله محتوای AI Slop و خطرات آن برای سئو مکمل خوبی است.
منابع: راهنمای گوگل: Prevent user-generated spam · سیاست‌های اسپم گوگل · راهنمای گوگل: لینک‌های خروجی و rel · یادداشت تغییرات مستندات جستجوی گوگل
