گوگل حالا در سرچ کنسول نشان می‌دهد لینک‌های سایت شما چند بار در AI Overviews و AI Mode دیده شده‌اند. گزارش هوش مصنوعی سرچ کنسول با نام Generative AI performance از ۳۱ اوت ۲۰۲۶ برای همه سایت‌های دنیا فعال شده است. کنار آن یک تنظیم تازه هم آمده که با آن می‌توانید سایت را از این بخش‌ها بیرون بکشید. در این راهنما می‌گوییم این گزارش دقیقاً چه چیزی را می‌شمارد، چه چیزی را نمی‌شمارد، چطور از آن تصمیم بسازید و چه زمانی دست به تنظیم خروج بزنید.
فهرست مطالب
- گزارش هوش مصنوعی سرچ کنسول چیست؟
- این گزارش را کجا پیدا کنیم و چرا گاهی دیده نمی‌شود؟
- نمایش (Impression) در این گزارش چطور شمرده می‌شود؟
- چه تفکیک‌ها و فیلترهایی دارد؟
- این گزارش چه چیزهایی را نشان نمی‌دهد؟
- چطور از این گزارش برای تصمیم سئو استفاده کنیم؟
- تنظیم Search generative AI چیست و کی باید سایت را خارج کرد؟
- گزارش هوش مصنوعی دیسکاور چه فرقی دارد؟
- سؤالات متداول
گزارش هوش مصنوعی سرچ کنسول چیست؟
گزارش Generative AI performance بخشی از سرچ کنسول است که نشان می‌دهد لینک سایت شما چند بار در قابلیت‌های هوش مصنوعی مولد جستجوی گوگل به کاربر نمایش داده شده است. طبق راهنمای رسمی گوگل، این قابلیت‌ها فعلاً AI Overviews (خلاصه‌های هوش مصنوعی بالای نتایج) و AI Mode (حالت گفتگوی جستجو) هستند و گوگل گفته فهرست را به‌مرور به‌روز می‌کند.
تا پیش از این، صاحبان سایت هیچ عدد رسمی از حضورشان در این پاسخ‌ها نداشتند. نمایش‌های این بخش‌ها داخل گزارش معمولی Performance قاطی می‌شد و نمی‌شد آن‌ها را جدا کرد. حالا یک گزارش مستقل وجود دارد که روند زمانی، صفحه‌های پرنمایش و کم‌نمایش، کشور و دستگاه را نشان می‌دهد.
به گزارش Search Engine Journal، گوگل این گزارش و تنظیم خروج را ۳ ژوئن ۲۰۲۶ معرفی کرد و آزمایش را با گروهی از سایت‌های انگلیسی شروع کرد. همان روز نهاد رقابت بریتانیا (CMA) از گوگل خواست به سایت‌ها اجازه بدهد بدون جریمه در نتایج عادی، از قابلیت‌های هوش مصنوعی خارج شوند. انتشار تدریجی از ژوئن شروع شد و گوگل در راهنمای رسمی نوشته که از ۳۱ اوت ۲۰۲۶ این داده برای همه سایت‌ها در سراسر دنیا منتشر شده است.
اگر هنوز با مفهوم دیده شدن در پاسخ موتورهای هوش مصنوعی آشنا نیستید، اول راهنمای AEO و دیده شدن در ChatGPT و Gemini را بخوانید. گزارش تازه سرچ کنسول اولین ابزار رسمی گوگل برای سنجیدن همین موضوع است.
این گزارش را کجا پیدا کنیم و چرا گاهی دیده نمی‌شود؟
گزارش در منوی Performance سرچ کنسول کنار گزارش‌های جستجو و دیسکاور قرار می‌گیرد. اگر آن را نمی‌بینید، طبق راهنمای گوگل دو دلیل محتمل است: سایت هنوز به اندازه کافی نمایش در قابلیت‌های هوش مصنوعی نگرفته، یا سایت در تنظیمات از این قابلیت‌ها خارج شده است.
دلیل اول برای سایت‌های کوچک و تازه رایج است. گوگل آستانه دقیق را اعلام نکرده، پس نمی‌شود گفت چند نمایش لازم است. دلیل دوم را خودتان می‌توانید چک کنید: در سرچ کنسول به بخش Settings بروید و مقدار گزینه Search generative AI را ببینید. اگر روی Exclude است، گزارشی هم ساخته نمی‌شود.
یک مورد دیگر هم هست که معمولاً فراموش می‌شود. اگر سایت را به‌صورت URL-prefix ثبت کرده‌اید و یک Domain property هم دارید، تنظیم خروج از ویژگی والد ارث می‌رسد. پس ممکن است کسی در تیم روی ویژگی دامنه تنظیم را تغییر داده باشد و شما در ویژگی زیرمجموعه اثرش را ببینید.
مسیر کوتاه بررسی:
- وارد سرچ کنسول شوید و ویژگی (property) سایت را انتخاب کنید.
- در منوی Performance دنبال گزارش Generative AI بگردید.
- اگر نبود، به Settings بروید و وضعیت Search generative AI را ببینید.
- اگر روی Include یا Inherit from parent است، مشکل از کم بودن نمایش است و باید صبر کنید یا محتوا را تقویت کنید.
نمایش (Impression) در این گزارش چطور شمرده می‌شود؟
این گزارش فقط یک معیار دارد: نمایش. گوگل آن را این‌طور تعریف کرده: تعداد دفعاتی که لینک‌های سایت شما در یک قابلیت هوش مصنوعی مولد جستجو به کاربر نشان داده شده است. کلیک، نرخ کلیک و جایگاه در این گزارش وجود ندارد.
چند قاعده شمارش را باید بدانید تا عددها را اشتباه نخوانید:
- دو لینک، یک نمایش: اگر در یک صفحه نتایج دو لینک از سایت شما در پاسخ هوش مصنوعی بیاید، در نمودار کل سایت یک نمایش حساب می‌شود.
- تفاوت نمودار و جدول: در جدول، تفکیک کشور و دستگاه و تاریخ در سطح کل سایت جمع زده می‌شود ولی تفکیک صفحه در سطح هر صفحه. به همین دلیل جمع جدول صفحه‌ها ممکن است از عدد نمودار بیشتر باشد.
- آدرس نهایی: صفحه‌ها بر اساس آدرس نهایی بعد از ریدایرکت و نسخه canonical گروه‌بندی می‌شوند.
- داده موقت: تازه‌ترین روزها ممکن است با خط نقطه‌چین نمایش داده شوند. این داده اولیه است و ممکن است ظرف چند ساعت تغییر کند.
- خروجی گرفتن: در فایل خروجی، مقادیری که با «~» یا «-» نمایش داده شده‌اند صفر ثبت می‌شوند. پس صفر در فایل اکسل لزوماً یعنی صفر واقعی نیست.
گوگل همچنین گفته داده این گزارش از نوع جستجوی Web در گزارش Performance گرفته می‌شود. یعنی جستجوی تصویر و ویدیو و اخبار جدا حساب نمی‌شوند.
چه تفکیک‌ها و فیلترهایی دارد؟
چهار تفکیک (dimension) و یک فیلتر نوع جستجو دارد. با همین‌ها می‌شود فهمید کدام صفحه، از کدام کشور و روی کدام دستگاه در پاسخ‌های هوش مصنوعی دیده می‌شود.
| تفکیک یا فیلتر | چه چیزی نشان می‌دهد | کاربرد عملی |
|---|---|---|
| Pages | صفحه‌هایی که لینکشان در پاسخ هوش مصنوعی آمده | پیدا کردن مقاله‌هایی که گوگل منبع پاسخ می‌داند |
| Countries | کشوری که جستجو از آن انجام شده | سنجیدن سهم مخاطب خارج از ایران برای سایت‌های فارسی |
| Dates | روز، هفته یا ماه، به وقت اقیانوس آرام (PT) | دیدن اثر به‌روزرسانی محتوا یا آپدیت‌های گوگل |
| Devices | دسکتاپ، تبلت یا موبایل | مقایسه رفتار کاربر موبایل و دسکتاپ |
| Web: text-based | جستجوهای متنی در نوار جستجو | تحلیل پرسش‌های متنی معمولی |
| Web: multimodal | جستجو با تصویر: Google Lens، Circle to Search، آپلود عکس و جستجوی تصویر در کروم | مهم برای فروشگاه‌هایی که محصولشان با عکس جستجو می‌شود |
فیلتر multimodal برای فروشگاه‌های اینترنتی جالب است. اگر کسی از یک کفش یا یک قطعه یدکی عکس بگیرد و گوگل در پاسخ هوش مصنوعی به صفحه محصول شما لینک بدهد، اینجا دیده می‌شود. جدول هم مثل گزارش جستجوی معمولی حداکثر ۱۰۰۰ ردیف نشان می‌دهد.
یک نکته درباره منطقه زمانی: تاریخ‌ها به وقت PT هستند. اگر می‌خواهید اثر انتشار یک مقاله را روز به روز ببینید، این اختلاف ساعت با ایران را در نظر بگیرید و نتیجه یک روز را خیلی جدی نگیرید.
این گزارش چه چیزهایی را نشان نمی‌دهد؟
کلیک را نشان نمی‌دهد. پس با این گزارش نمی‌توانید بفهمید حضور در AI Overviews برایتان بازدید آورده یا بازدید را گرفته است. این بزرگ‌ترین محدودیت گزارش است و هر تحلیلی باید آن را در نظر بگیرد.
محدودیت‌های دیگر:
- کوئری ندارد: در تفکیک‌هایی که راهنمای رسمی فهرست کرده، عبارت جستجو (Query) نیامده است. یعنی نمی‌دانید کاربر چه پرسیده که لینک شما نمایش داده شده.
- Search Labs حساب نمی‌شود: داده آزمایش‌های Search Labs در گزارش نیست.
- سایت کم‌نمایش گزارش ندارد: اگر نمایش کافی نداشته باشید، اصلاً گزارشی نمی‌بینید.
- کیفیت حضور معلوم نیست: عدد نمایش نمی‌گوید لینک شما منبع اصلی پاسخ بوده یا یکی از ده لینک پایین آن.
به گزارش Search Engine Journal، نهاد رقابت بریتانیا انتظار دارد داده کلیک هم اضافه شود و تا مارس ۲۰۲۷ به گوگل فرصت داده که کنترل در سطح صفحه را هم بیاورد. این‌ها هنوز وعده‌اند و تاریخ قطعی ندارند. تا آن موقع باید با همین داده نمایش کار کرد.
چطور از این گزارش برای تصمیم سئو استفاده کنیم؟
این گزارش را کنار گزارش معمولی Performance بگذارید. صفحه‌هایی که در پاسخ هوش مصنوعی زیاد دیده می‌شوند را با کلیک همان صفحه‌ها در جستجوی معمولی مقایسه کنید. همین مقایسه ساده نشان می‌دهد کجا فرصت است و کجا خطر. روش زیر تجربه کاری ماست و دستورالعمل گوگل نیست.
- خروجی بگیرید. جدول Pages گزارش هوش مصنوعی را برای ۳ ماه اخیر خروجی بگیرید. همین کار را برای گزارش Search results (با ستون کلیک و نمایش) هم انجام دهید.
- دو جدول را با آدرس صفحه به هم وصل کنید. در اکسل یا گوگل شیت با تابع جستجو (مثل XLOOKUP) نمایش هوش مصنوعی را کنار کلیک معمولی هر صفحه بگذارید.
- صفحه‌ها را در چهار دسته بگذارید. جدول پایین را ببینید.
- برای هر دسته یک کار مشخص تعریف کنید. مثلاً برای صفحه‌هایی که نمایش هوش مصنوعی زیاد دارند ولی کلیکشان افت کرده، در ابتدای مقاله یک دلیل روشن برای کلیک بگذارید: جدول قیمت، فرم استعلام یا ابزار.
- ماهانه تکرار کنید. عدد یک هفته نوسان زیادی دارد. روند سه‌ماهه قابل اتکاتر است.
| نمایش در هوش مصنوعی | روند کلیک معمولی | برداشت احتمالی | اقدام پیشنهادی |
|---|---|---|---|
| زیاد | ثابت یا رو به رشد | گوگل صفحه را منبع معتبر می‌داند و بازدید از دست نرفته | صفحه را به‌روز نگه دارید و لینک داخلی به صفحه‌های فروش بدهید |
| زیاد | رو به افت | ممکن است پاسخ هوش مصنوعی نیاز کاربر را برطرف کرده باشد | چیزی اضافه کنید که خلاصه نمی‌تواند بدهد: ابزار، قیمت روز، نمونه کار، مشاوره |
| کم یا صفر | خوب | صفحه در نتایج عادی قوی است ولی منبع پاسخ‌ها نیست | پاراگراف‌های جواب‌محور و تعریف‌های کوتاه اضافه کنید |
| کم یا صفر | ضعیف | صفحه در هر دو ضعیف است | اول مشکل سئوی پایه را حل کنید: محتوا، سرعت، ایندکس |
«برداشت احتمالی» در جدول عمداً احتمالی است. چون کلیک بخش هوش مصنوعی را نمی‌بینیم، رابطه علت و معلولی را با این داده نمی‌شود ثابت کرد. افت کلیک ممکن است از فصل، رقیب تازه یا آپدیت هسته گوگل باشد. برای جدا کردن این عامل‌ها، تاریخ آپدیت‌های گوگل و تاریخ تغییرات سایت خودتان را کنار داده یادداشت کنید.
یک خطای رایج هم هست: برای بالا بردن عدد نمایش، صفحه‌های زیادی با محتوای تکراری ساختن. گوگل تولید انبوه صفحه کم‌ارزش را اسپم حساب می‌کند. نشانه‌های این نوع محتوا را در مقاله محتوای AI Slop و خطرات آن برای سئو توضیح داده‌ایم. برای آشنایی کلی با تغییراتی که هوش مصنوعی در جستجو ایجاد کرده هم مقاله هوش مصنوعی و تحول سئو را ببینید.
تنظیم Search generative AI چیست و کی باید سایت را خارج کرد؟
Search generative AI تنظیمی در بخش Settings سرچ کنسول است که با آن سایت را از AI Overviews، AI Mode و قابلیت‌های هوش مصنوعی دیسکاور خارج می‌کنید. طبق راهنمای گوگل، با انتخاب Exclude لینک و محتوای شما در این بخش‌ها نمی‌آید و هیچ نمایش و بازدیدی هم از آن‌ها نمی‌گیرید.
این تنظیم سه حالت دارد:
| حالت | اثر | کی پیش‌فرض است |
|---|---|---|
| Include | محتوا می‌تواند در پاسخ‌ها بیاید و لینک بگیرد | پیش‌فرض همه ویژگی‌ها |
| Exclude | لینک و محتوا در این بخش‌ها نمی‌آید و محتوای خزیده‌شده ورودی پاسخ هوش مصنوعی نمی‌شود | فقط با انتخاب شما |
| Inherit from parent | از تنظیم ویژگی والد پیروی می‌کند | پیش‌فرض وقتی ویژگی والد وجود دارد |
چند نکته رسمی که قبل از تغییر باید بدانید:
- گوگل می‌گوید این تنظیم به‌عنوان سیگنال رتبه‌بندی در بقیه بخش‌های جستجو استفاده نمی‌شود.
- روی آموزش مدل‌ها اثری ندارد. برای محدود کردن آموزش، گوگل به Google-Extended ارجاع می‌دهد.
- جایگزین noindex نیست. noindex صفحه را از کل جستجو حذف می‌کند و این تنظیم فقط از بخش‌های هوش مصنوعی.
- اعمال تغییر معمولاً ۱ تا ۲ روز طول می‌کشد و بعضی محتواها به دلیل کش ممکن است دیرتر خارج شوند.
- تنظیمات Merchant Center و Google Ads را تغییر نمی‌دهد.
- بعد از خروج، محتوای سایت‌های دیگر هنوز در پاسخ‌ها می‌آید و ممکن است شبیه محتوای شما باشد.
نظر ما این است که برای بیشتر کسب‌وکارهای کوچک و فروشگاه‌ها، Include بهتر است. این کسب‌وکارها از دیده شدن نام برند و لینک در پاسخ سود می‌برند و بخش عمده درآمدشان از فروش محصول یا خدمت است و بازدید صفحه مقاله برایشان مستقیماً پول نمی‌سازد. حالت Exclude بیشتر به کار سایت‌هایی می‌آید که خود محتوا محصولشان است: سایت خبری، آموزش پولی، پایگاه داده تخصصی. حتی در این حالت هم گوگل پیشنهاد می‌کند قبل از تصمیم، اثر را در همین گزارش Generative AI performance ببینید.
یک آزمون ساده قبل از هر تصمیم: صفحه‌هایی را که بیشترین نمایش هوش مصنوعی را دارند فهرست کنید و ببینید چند درصد فروش یا سرنخ شما از همین صفحه‌ها می‌آید. اگر این صفحه‌ها مقاله‌های آموزشی هستند که مشتری را به صفحه خدمات می‌برند، خروج یعنی بستن یکی از راه‌های ورود مشتری.
گزارش هوش مصنوعی دیسکاور چه فرقی دارد؟
گوگل یک گزارش جدا هم برای قابلیت‌های هوش مصنوعی دیسکاور ساخته است. این گزارش هم فقط نمایش را نشان می‌دهد، اما نمایش وقتی شمرده می‌شود که لینک واقعاً روی صفحه کاربر اسکرول شود و در هر نشست برای هر نتیجه فقط یک بار حساب می‌شود.
تفاوت‌های مهم با گزارش جستجو:
- تفکیک دستگاه ندارد. فقط صفحه، کشور و تاریخ دارد.
- در تفکیک صفحه، آدرس canonical صفحه‌ای ثبت می‌شود که منبع اطلاعات پاسخ بوده است.
- تجمیع در سطح صفحه است، پس اگر دو نتیجه از سایت شما در یک فهرست دیسکاور بیاید، جداگانه شمرده می‌شوند.
برای سایت‌های فارسی که ترافیک دیسکاور زیادی ندارند، احتمالاً این گزارش خالی می‌ماند. اگر سایت خبری یا مجله‌ای دارید، ارزش دارد ماهانه نگاهش کنید.
سؤالات متداول
گزارش هوش مصنوعی سرچ کنسول کلیک را هم نشان می‌دهد؟
خیر. طبق راهنمای رسمی گوگل، این گزارش فقط نمایش را نشان می‌دهد، یعنی تعداد دفعاتی که لینک سایت در AI Overviews یا AI Mode به کاربر نمایش داده شده است. برای تحلیل اثر روی بازدید باید آن را با گزارش معمولی Performance مقایسه کنید.
چرا گزارش Generative AI در سرچ کنسول من نیست؟
یا سایت هنوز به اندازه کافی در قابلیت‌های هوش مصنوعی نمایش نگرفته، یا در تنظیمات Search generative AI روی Exclude قرار گرفته است. وضعیت تنظیم را در بخش Settings بررسی کنید. گوگل آستانه دقیق نمایش را اعلام نکرده است.
خارج کردن سایت از AI Overviews رتبه گوگل را پایین می‌آورد؟
گوگل در راهنمای رسمی می‌گوید این تنظیم به‌عنوان سیگنال رتبه‌بندی در بقیه بخش‌های جستجو استفاده نمی‌شود. اما بعد از خروج، هیچ نمایش و بازدیدی از AI Overviews، AI Mode و بخش هوش مصنوعی دیسکاور نمی‌گیرید.
با Exclude کردن، محتوای سایت دیگر برای آموزش هوش مصنوعی گوگل استفاده نمی‌شود؟
خیر. گوگل صریحاً گفته این تنظیم روی آموزش مدل‌ها اثری ندارد. برای محدود کردن استفاده از محتوا در آموزش مدل‌ها باید از Google-Extended استفاده کنید که سازوکار جداگانه‌ای است.
تغییر تنظیم خروج چقدر طول می‌کشد اعمال شود؟
طبق راهنمای گوگل، محتوا معمولاً ۱ تا ۲ روز بعد از اعمال تغییر از قابلیت‌های هوش مصنوعی خارج می‌شود. بعضی محتواها به دلیل کش و انتشار تدریجی ممکن است دیرتر خارج شوند.
فیلتر multimodal در این گزارش یعنی چه؟
یعنی جستجوهایی که با تصویر انجام شده‌اند، مثل Google Lens، Circle to Search در اندروید، آپلود عکس و جستجوی تصویر در کروم. برای فروشگاه‌هایی که مشتری از روی عکس محصول دنبالشان می‌گردد، این فیلتر کاربردی است.
قدم بعدی
همین هفته وارد سرچ کنسول شوید، وضعیت Search generative AI را در Settings یادداشت کنید و اگر گزارش Generative AI را دارید، جدول صفحه‌های سه ماه اخیر را خروجی بگیرید. این فایل نقطه شروع مقایسه ماه‌های بعد است. اگر می‌خواهید این تحلیل را کارشناسی برایتان انجام دهیم و آن را به برنامه محتوای سایت وصل کنیم، درباره خدمات سئوی کیاهاست بخوانید یا از صفحه ارتباط با ما درخواست مشاوره بدهید.
منابع: راهنمای سرچ کنسول: Generative AI performance report (Search) · راهنمای سرچ کنسول: Search generative AI control · راهنمای سرچ کنسول: گزارش هوش مصنوعی دیسکاور · Search Engine Journal: انتشار جهانی گزارش‌ها
